W nowożytności, czyli od końca XV do XVIII wieku, ludzie jedli znacznie prościej niż dziś, choć ich dieta stawała się coraz bardziej zróżnicowana dzięki odkryciom geograficznym i rozwojowi handlu. Na stoły zaczęły trafiać produkty z Nowego Świata, takie jak ziemniaki, kukurydza, pomidory czy kakao, a kuchnia stopniowo stawała się bardziej bogata i kolorowa. Jednak codzienne jedzenie większości społeczeństwa pozostawało skromne – bazowało na zbożach, warzywach, roślinach strączkowych i produktach lokalnych.
Spis treści
Codzienna dieta w nowożytności
W codziennym jadłospisie dominowały produkty zbożowe – chleb, kasze i zupy. Mięso było luksusem, na który mogli sobie pozwolić głównie szlachcice i bogaci mieszczanie. Chłopi i rzemieślnicy jadali je sporadycznie, zwykle podczas świąt. Najczęściej sięgano po wieprzowinę, drób oraz ryby, szczególnie w okresach postu.
Podstawowe produkty spożywcze
- Chleb i kasze – podstawowy element diety większości ludzi. Na wsi często pieczono chleb żytni lub razowy.
- Warzywa i rośliny strączkowe – groch, bób, soczewica i kapusta stanowiły ważne źródło białka roślinnego.
- Nabiał – mleko, sery i masło spożywano głównie w regionach wiejskich.
- Mięso i ryby – spożywane rzadziej, ale cenione jako źródło energii i symbol statusu społecznego.
Wpływ odkryć geograficznych na kuchnię
Wielkie odkrycia geograficzne XV i XVI wieku wprowadziły do Europy nowe produkty, które całkowicie zmieniły historię kulinariów. Z Ameryki przywieziono ziemniaki, kukurydzę, fasolę, pomidory, paprykę czy kakao. Choć początkowo odnoszono się do nich z nieufnością, z czasem zaczęły odgrywać znaczącą rolę w kuchniach różnych krajów.
„Ziemniak zyskał popularność w Europie dopiero w XVIII wieku, stając się jednym z podstawowych źródeł pożywienia dla niższych warstw społecznych.”
Z Nowego Świata przywieziono również przyprawy i produkty, które wpływały na smak potraw. Kawa i herbata stały się modnymi napojami wśród elit, a importowany cukier z kolonii karaibskich odmienił kuchnię europejską, pozwalając na rozwój deserów i cukiernictwa.
Kuchnia szlachecka i mieszczańska
U bogatszych warstw społecznych stół był znacznie bardziej urozmaicony. Szlachta gustowała w mięsiwach, dziczyźnie, egzotycznych przyprawach i słodkościach. Używano dużej ilości korzeni – pieprzu, cynamonu, szafranu. Dania przygotowywano często z wielkim rozmachem, aby podkreślić status i bogactwo gospodarza.
„Posiłki w domach szlacheckich miały charakter nie tylko spożywczy, ale i reprezentacyjny – były okazją do pokazania dostatku i kunsztu kucharskiego.”
Podsumowanie
Dieta nowożytnych Europejczyków stanowiła połączenie tradycyjnych produktów lokalnych i nowinek z odległych kontynentów. Codzienność upływała przy prostych potrawach zbożowych i warzywnych, ale świat powoli otwierał się na nowe smaki i zwyczaje kulinarne. To wtedy zaczęły kształtować się podstawy współczesnych tradycji kulinarnych, które znamy do dziś.
