Średni koszt wyprodukowania jednej paczki papierosów waha się od 0,50 do 1 zł w zależności od kraju, technologii produkcji, kosztów surowców oraz podatków pośrednich. Oznacza to, że faktyczna cena, jaką płaci konsument w sklepie, jest nawet kilkanaście razy wyższa od kosztu produkcji. Różnicę stanowią przede wszystkim akcyza, marża producenta i sprzedawcy, a także opłaty związane z marketingiem oraz dystrybucją.
Spis treści
Jak wygląda proces produkcji papierosów
Produkcja papierosów to wieloetapowy proces zaczynający się od zbioru liści tytoniu. Następnie liście są suszone, fermentowane i mieszane w odpowiednich proporcjach, zależnie od rodzaju papierosa. Gotowy tytoń trafia do maszyn, które wytwarzają papierosy w tempie nawet kilku tysięcy sztuk na minutę. Koszt samych surowców, czyli tytoniu, bibułki i filtra, jest zaskakująco niski.
Składniki kosztu produkcji
- Tytoń – około 25–30% całkowitego kosztu
- Filtr i bibułka – około 10%
- Opakowanie – 15–20%
- Transport i dystrybucja – do 10%
- Praca i utrzymanie fabryk – około 20%
Marża i podatki – gdzie znika reszta ceny
W cenniku detalicznym największą część stanowią podatki. Akcyza oraz VAT mogą sięgać nawet 80% końcowej ceny. W Europie Środkowej średnia cena paczki papierosów wynosi około 18–20 zł, z czego do producenta trafia zaledwie ok. 1,5–2 zł. Reszta to podatki. W Polsce akcyza i VAT stanowią obecnie ponad 90% ceny rynkowej tanich marek papierosów.
W raporcie Światowej Organizacji Zdrowia stwierdzono, że „wysokie podatki na wyroby tytoniowe to najskuteczniejsze narzędzie ograniczania palenia i jednocześnie znaczące źródło dochodów dla państw”.
Interesująca gospodarka tytoniowa
Produkcja papierosów to ogromny biznes, w którym koszty jednostkowe mają niewielkie znaczenie wobec skali produkcji. Wielkie koncerny korzystają z efektu skali – produkują miliardy sztuk rocznie, co pozwala im utrzymać minimalny koszt jednostkowy. Mimo relatywnie niskich kosztów wytworzenia, branża notuje wysokie zyski, głównie dzięki uzależnieniu konsumentów i lojalności wobec marek.
Ciekawostki i fakty
- Fabryki największych koncernów tytoniowych potrafią wyprodukować nawet 20 tysięcy papierosów na minutę.
- Według danych branżowych koszt jednej bibułki papierosowej to zaledwie 0,0004 zł.
- Szacuje się, że globalna sprzedaż papierosów przekracza 5,5 biliona sztuk rocznie.
Eksperci rynku tytoniowego podkreślają, że „realny koszt produkcji pojedynczej paczki papierosów jest śladowy wobec wpływów z podatków i marż handlowych”.
Podsumowując, wyprodukowanie paczki papierosów to koszt rzędu kilkudziesięciu groszy, podczas gdy większość ceny, jaką płacimy w sklepie, to danina dla państwa i zysk koncernów. To jeden z najbardziej jaskrawych przykładów, jak ogromną rolę w cenie produktów odgrywają podatki i polityka fiskalna.
