Koszt wyprodukowania 1 litra benzyny jest trudny do jednoznacznego określenia, ponieważ zależy od wielu czynników, takich jak cena ropy naftowej, koszty transportu, podatki, marża rafinerii czy nawet kursy walut. Szacuje się jednak, że sama produkcja, bez podatków i marż, wynosi od 1,5 do 2,5 zł za litr w zależności od bieżących cen surowców i wydajności procesów rafineryjnych.
Spis treści
Jak powstaje benzyna?
Proces produkcji benzyny zaczyna się od wydobycia ropy naftowej, która następnie trafia do rafinerii. Tam, podczas procesu zwanego destylacją frakcyjną, surowiec rozdzielany jest na różne frakcje węglowodorów. Jedną z nich jest benzyna, ale zanim trafi na stacje paliw, musi przejść dodatkowe etapy oczyszczania i modyfikacji składu chemicznego, aby spełniać normy środowiskowe i jakościowe.
Struktura kosztów produkcji benzyny
Koszt wytworzenia litra benzyny można podzielić na kilka głównych elementów:
- Ropa naftowa – stanowi około 40–50% całkowitego kosztu.
- Przetwarzanie w rafinerii – kolejne 15–25% kosztu.
- Transport i magazynowanie – około 5–10%.
- Podatki i opłaty – nawet do 50% ceny detalicznej na stacjach.
Wpływ cen ropy na końcowy koszt
Kiedy światowe ceny ropy rosną, rosną też koszty produkcji benzyny. Przy cenie baryłki na poziomie 80 dolarów, koszt wytworzenia litra benzyny może przekraczać 2 zł, natomiast przy spadku do 60 dolarów – zbliża się do 1,5 zł. Różnice te wynikają także z kursu dolara, który ma kluczowe znaczenie w rozliczeniach surowcowych.
Co wpływa na cenę detaliczną?
Na stacjach paliw benzyna kosztuje znacznie więcej niż wynosi koszt jej produkcji, głównie przez podatki. W Polsce największym obciążeniem są akcyza, podatek VAT oraz opłata paliwowa. Szacuje się, że łącznie stanowią one nawet ponad 50% ceny płaconej przez kierowcę.
„Na cenę litra benzyny wpływa nie tylko proces rafinacji, ale też ogromne obciążenie fiskalne oraz kursy walut” – podkreślają analitycy rynku paliw.
Ciekawostki na temat produkcji benzyny
- Pomimo że ropa jest surowcem naturalnym, uzyskanie z niej jednego litra benzyny wymaga zużycia dużych ilości energii – średnio od 1 do 1,5 kWh.
- Nowoczesne rafinerie potrafią uzyskiwać z jednej baryłki ropy nawet 70 litrów paliw silnikowych różnego rodzaju.
- Coraz większą rolę w produkcji paliw odgrywają dodatki biokomponentowe, które częściowo zastępują tradycyjne węglowodory.
Podsumowując: wyprodukowanie 1 litra benzyny kosztuje średnio około 2 zł, ale po doliczeniu podatków, marż i kosztów logistycznych jej cena detaliczna w Polsce sięga ponad dwukrotności tej wartości. Dlatego ostateczna cena na dystrybutorze zależy nie tyle od kosztu produkcji, co od globalnej polityki surowcowej i krajowych regulacji podatkowych.
